John 
De Zaanse Schans duurt 45 minuten. De Zaanstreek duurt een hele dag. Aan de ene kant van de Schansweg staan de groene houten gevels, de toegangsborden en de ijswinkel. Aan de andere kant begint het dijkpad langs de Zaan, smal, winderig, zonder wegwijzer. De meeste bezoekers keren om bij de eerste molen. Wie doorrijdt, bereikt … Lire plus
Tussen Nuuk en Ilulissat ligt 350 kilometer. Er loopt geen weg. Wie vanuit de Groenlandse hoofdstad naar het noorden wil, stapt op een propellervliegtuig of boekt een hut op de kustveerpont. Die logistieke werkelijkheid is geen ongemak dat je oplost voor vertrek. Het is het eerste, en misschste, wat je over dit eiland moet begrijpen. … Lire plus
Het vliegtuig zet neer op Barcelona-El Prat. De meeste passagiers pakken een taxi richting het gotische kwartier, 13 km naar het noordoosten. Een kleinere groep rijdt 3 km in de tegenovergestelde richting, naar Gavà, een gemeente van ruim 46.000 inwoners aan de Catalaanse kust. Daar is het strand breed en vrijwel leeg op een doordeweekse … Lire plus
Het Angkor Archaeological Park heeft twee officiële fietsroutes en de meeste bezoekers kiezen de verkeerde. Niet omdat de andere beter is, maar omdat ze niet weten dat er een keuze is. Het kleine circuit loopt langs Angkor Wat, Bayon en Ta Prohm in een lus van ongeveer 17 kilometer. Het grote circuit voegt Preah Khan, … Lire plus
Cassoulet wordt niet uitgevonden in een restaurantkeuken. Het wordt uitgevonden door de geografie. De Lauragais-vlakte ten westen van Carcassonne levert witte haricot-bonen, Gascogne-eend en Toulouse-worst. De Canal du Midi, gegraven in de 17e eeuw, verbond die producten met een markt die reikte van de Atlantische Oceaan tot de Middellandse Zee. Het gevolg is een stadje … Lire plus
De muren van de Grote Moskee van Bobo-Dioulasso zijn niet glad. Ze zijn ruw, aardkleurig, en uit elke gevel steken houten balken naar buiten alsof de steigers nooit zijn weggehaald. Die balken zijn er niet voor de sier: de moskee, gebouwd in traditionele Saheliaanse leemstijl in het oude stadsdistrict Dioulassoba, moet elk regenseizoen opnieuw gestuct … Lire plus
Het is mei. In Darwin is het droogseizoen net begonnen: 32°C overdag, lage luchtvochtigheid, en wegen die vorige maand nog onder water stonden. Drie uur rijden naar het zuiden ligt Kakadu National Park open en bereikbaar. Tegelijkertijd vriest het ’s nachts in de Blue Mountains bij Sydney, en regent het in de Grampians in Victoria. … Lire plus
De grond onder de Konik-paarden in de Oostvaardersplassen is in 1968 drooggelegd. Daarvoor was het hier IJsselmeer. Geen oud moerasgebied, geen eeuwenoud rietveld: dit is polderland dat nooit werd ingericht en sindsdien zijn eigen gang ging. Nederlanders leven in een land dat elke centimeter water bevecht, en hier, 35 kilometer oost van Amsterdam Centraal, lieten … Lire plus
De ringweg rond Rarotonga is 32 kilometer lang. Je rijdt het eiland in 45 minuten om, wat klinkt als een beperking maar eigenlijk een belofte is. Hetzelfde stuk land dat je in drie kwartier omcirkelt, heeft een vulkanische bergkern van 653 meter, een riflagune op snorkelafstand en een zaterdagmarkt die de halve bevolking trekt. Compactheid … Lire plus
Om 07:15 is de Promenade des Anglais in Nice nog van de hardlopers. Het licht komt laag over het water, wit en scherp. De lucht smaakt naar zout in plaats van zonnebrand. Om 09:30 is dit voorbij: het verkeer staat, het asfalt warmt op, en u bent een van de duizenden die dezelfde boulevard rijden. … Lire plus
Ademhaling en je huid. Als ik dat hardop zeg, klinkt het als de tagline van een wellness-app die ik nooit zou downloaden. Maar er zit fysiologie achter, geen wierook. De huid van een vrouw na de 50 reageert anders op stress dan tien jaar eerder. Het oestrogeen dat ontstekingsreacties deels dempte, is weggevallen. Wat overblijft … Lire plus
Ze zit tegenover me op een terras in Stockholm, late middag in mei. Haar haar is zilverbeige, kaaklengte, licht golvend in de vochtige lucht. Geen föhnkrullen, geen zichtbare foundation op haar huid. Ze is ongeveer 61 jaar en ziet er rustiger uit dan de meeste vrouwen die ik ken die er net zo uitzien als … Lire plus
Op een gegeven moment legt ze de föhn neer, kijkt naar zichzelf in de badkamerspiegel en denkt: dit werkt niet meer. Niet omdat ze oud is, maar omdat haar haar ander gedrag vertoont dan tien jaar geleden. De schacht is droger, de wortels dunner, het volume houdt het na een uur al niet meer. Dat … Lire plus
In de paskamer hangt een strakke stretch broek naast een wide-leg linnen broek met een zachte plooi aan de voorzijde. Ze kosten bijna hetzelfde. Maar de tweede doet iets wat de eerste niet doet: hij valt goed, niet omlaag maar precies zoals het hoort. De trend die dit voorjaar het hardst doorbreekt bij vrouwen boven … Lire plus
Het is januari, het is zes graden buiten, de lucht is grijs. Je wast je gezicht, brengt je serum aan, je dagcrème, en loopt de deur uit. Geen zonnecrème, want waarvoor? De zon schijnt niet eens. Dat is precies het moment waarop de schade begint, en je voelt er helemaal niets van. Wat de meeste … Lire plus
Mijn badkamerkastje telde zeven flesjes. Shampoo, conditioner, een masker, een serum, een leave-in, een hittebeschermer en een olie die ik eigenlijk nooit gebruikte. Na het drogen hing mijn haar er toch plat bij, droog in de aanraking, zonder de kleine veerkracht die het vroeger had. Het probleem zat niet in de producten. Het zat in … Lire plus
Je zit tegenover haar op het terras. Ze is 58, geen opvallende make-up, haar is gewoon. Maar er is iets met haar gezicht dat je niet direct kunt benoemen: ontspannen, niet vermoeid, niet strak. Je vraagt wat ze doet. Ze zegt: ik lees veel, al jaren. Dat klinkt als een non-antwoord. Maar het is geen … Lire plus
De kappersstoel in september, een tijdschrift open op schoot. Elke trendpagina toont strakke bobs, glossy blowouts, icy platinum op haar dat dik en glanzend is. Maar haar dat de menopauze heeft meegemaakt is lichter van gewicht, grilliger van textuur, droger in de schacht. Niet elke trend pakt op dat haar op dezelfde manier uit. Dit … Lire plus
Ze loopt een terras op, zilvergrijs bob, zwarte zijden blouse, kleine gouden oorstekers. Twee vrouwen aan het tafeltje naast haar kijken op. Niet van schrik. Van herkenning. Vijf jaar geleden zou iemand haar gefluisterd hebben iets aan dat grijs te doen. Nu fotografeert iemand haar stiekem voor inspiratie. Grijs haar is niet ineens mooi geworden … Lire plus
Op een zomerse dinsdag in Bologna zag ik haar: een vrouw van zeker 62 jaar, in een crèmekleurige linnen broek, een bordeauxrode blouse half ingestopt, cognackleurige loafers. Ze liep alsof de kleding van haar was, niet andersom. Geen sportschoenen om de heupen te compenseren. Geen oversized trui om iets te verbergen. Ik stond stil en … Lire plus
Je hoort het water voor je het ziet. Op het centrale plein van Barjols klinkt een fontein tegen de onderkant van de platanen, en die klank volgt je door elke straat van het dorp. In de droogste regio van Frankrijk is dat geen toeval. Het is geografie. De bronnen die Barjols doorkruisen bepaalden waar straten … Lire plus
De crèmes staan netjes op de plank. Het serum ’s ochtends, SPF nooit vergeten. En toch ziet de huid er anders uit dan drie jaar geleden: matter, minder stevig, iets saaier om te zien. Veel vrouwen boven de 50 herkennen dat precies. De meeste zoeken de oorzaak in hun badkamerkastje. Maar een deel van wat … Lire plus
Je zit in de salonsstoel en de kleurenkaart ligt voor je. Twintig tinten blond, acht variaties koper, drie soorten bruin. De kapper wacht, en jij twijfelt, want de kleur die fantastisch stond op je 38e deed vorig jaar iets met je huid wat je niet had verwacht: flets, te scherp, of gewoon niet meer van … Lire plus
De weg naar Blesle daalt langs de Voireuze, een beekje dat je pas ziet als je er bijna naast staat. Het dorp ligt in een dal in de Haute-Loire, op roughly 60 kilometer ten zuiden van Clermont-Ferrand, ingeklemd tussen de groene heuvels van het Massif Central. Geen parkeerautomaat met Engelse instructies, geen pannenkoekenrestaurant dat om … Lire plus
Je staat op Bow Bridge en kijkt over het Lake. Het water ligt volkomen stil, alsof iemand het heeft gestreken. Aan de overkant steken de torens van Central Park West op boven de wilgen. Het ziet eruit als een schilderij van een landelijk meer dat toevallig een stad op de achtergrond heeft. Maar dat meer … Lire plus
Op mijn 62e gooide ik een zwarte broek weg die ik al tien jaar droeg. Niet omdat hij versleten was. Omdat ik doorhad dat ik hem droeg om te verdwijnen, niet om mezelf te zijn. Jarenlang kleedde ik me kleiner, donkerder, minder zichtbaar. Ik dacht dat ik slim bezig was. Maar een vrouw die een … Lire plus
Het is 08:20 op een dinsdag in mei. De weg over de Brouwersdam loopt recht over het water. Links is het Grevelingenmeer: zout, glashelder, windstil. Rechts ruist de Noordzee grijsgroen. De dam ligt hier al sinds 1971. Wat de Deltawerken deden met dit landschap, de afgesloten baaien, de stilgevallen getijden, de anders ruikende oevers, dat … Lire plus
Hij hing al drie jaar aan de kapstok. Te gewoon, dacht ik elke ochtend. Maar op een dinsdagochtend trok ik hem toch aan en begreep ik pas waarom hij nooit weg kan. Er zijn kledingstukken die je steeds bijna weggooit en toch aanhoudt. Niet uit sentimentaliteit, maar omdat ze keer op keer iets doen wat … Lire plus
Timur stierf in 1405, maar de maat die hij oplegde aan zijn hofstad zit nog in elke stap door Samarkand. Op het Registan staan drie madrasas naast elkaar in een rechthoek die je van de ene kant naar de andere kant in twee minuten loopt. Toch voelt het plein groter aan dan het is, want … Lire plus
Je staat voor de spiegel en herkent de vermoeidheid niet als iets van je leeftijd. Je herkent het als iets van de afgelopen drie weken. Dat verschil is belangrijk. Na de menopauze reageert je lichaam sneller en duidelijker op chronische verwaarlozing dan daarvoor, omdat de hormonale buffer die stress opving grotendeels is weggevallen. Selfcare is … Lire plus
Je staat in een gewone Utrechtse woonstraat, fietsen tegen de gevels, een brievenbus op de hoek. Dan draai je je hoofd naar rechts. Het huis heeft vlakken die lijken te zweven, hoeken weggesneden tot op het glas, en kleuren die je niet verwacht: rood, geel, blauw op wit. Het is 1924 hier, en dat is … Lire plus
Je zit in de kappersstoel en zegt: “Iets met volume.” De kapper knikt, knipt, en föhnt. Drie weken later hangt het haar weer plat tegen je hoofd, de scheiding is breder dan ooit, en bij het wortelvlak is een strook hoofdhuid zichtbaar die er vorig jaar nog niet zo opviel. Het probleem zit niet in … Lire plus
Het grint onder de wijnstokken bij Rivesaltes is niet decoratief. De galets roulés, afgeronde keien die zonlicht opslaan en ’s nachts afgeven, zijn de reden dat de Muscat de Rivesaltes hier zoeter en voller wordt dan ergens anders in Frankrijk. Dezelfde bodem verklaart waarom het landschap zo open aanvoelt, waarom de wegen recht lopen en … Lire plus
Twee vriendinnen, allebei 55, allebei trouw aan dezelfde nachtcrème. De ene ziet er uitgerust uit, de andere moe. Het enige zichtbare verschil: de eerste trekt elke ochtend haar wandelschoenen aan. Dat is geen toeval. Wat er onder die huid gebeurt tijdens een stevig halfuur lopen, verklaart meer dan elk serum in hun badkamerkastje. Het antwoord … Lire plus
De meeste vluchten vanuit Amsterdam landen op JFK, 26 kilometer ten zuidoosten van Times Square. Wie daarna een hotel boekt “in Midtown, want dat is centraal”, heeft al een keuze gemaakt die de rest van de reis stuurt. New York is geen vlakke stad met één centrum. Het is een archipelago van eilanden, verbonden door … Lire plus
Mijn haar zag er dof uit na al het goede dat ik deed, totdat ik deze 4 ingrediënten begreep op 57. Het was gewassen, geconditioneerd, gedroogd met zorg. En toch hing het er plat bij, zonder leven, zonder de kleine veerkracht die het vroeger had. Ik trok mijn vingers erdoorheen en voelde het: licht ruw, … Lire plus
De meeste mensen die de Pyrénées-Orientales boeken, slapen in Collioure of langs de Côte Vermeille. In juli en augustus zijn de parkeerplaatsen er vol voor tienen. Joch, een dorp van enkele honderden inwoners in de Conflent-vallei, heeft geen parkeerprobleem. Het heeft ook geen strand. Wat het heeft: een positie die je binnen één rijdag bij … Lire plus
Er zijn ochtenden dat alles goed zit, behalve het haar. Niet ziek, niet moe, niet verdrietig. Toch klopt er iets niet in de spiegel. Drie weken later zit je anderhalf uur in de kappersstoel, en daarna loopt er iemand naar buiten die zichzelf herkent. Dit artikel legt uit waarom dat werkt. Het is geen toeval … Lire plus
De arcades van de Prinzipalmarkt zijn niet breed omdat een architect het mooi vond. Ze zijn breed omdat hier jarenlang handelsdelegaties liepen tijdens de onderhandelingen die in 1648 eindigden met de Vrede van Westfalen. Münster was op dat moment het diplomatieke centrum van Europa, en de kooplieden bouwden hun gevels navenant. Die handelsgeschiedenis zit nog … Lire plus
Een kledingkast in mei, drie broeken op het bed, en toch het gevoel dat geen enkele echt goed zit. Niet te strak, niet te wijd, maar ook niet goed. Het probleem is bijna nooit de broek zelf. Het is de combinatie, en de manier waarop stof en snit samenwerken op een lichaam dat na de … Lire plus
De bewering staat op tientallen beautywebsites, geflankeerd door een vrouw met een brede glimlach en opvallend gladde huid. Lachen is je beste anti-rimpelroutine. Maar wie na haar vijftigste ’s ochtends in de spiegel kijkt, ziet ook dit: de lijntjes langs de ooghoeken die precies dieper zijn geworden op de plekken waar ze het vaakst lacht. … Lire plus
Het kasteel van Móra d’Ebre staat op een kalkstenen rotspunt direct boven de Ebro, en dat is geen toeval. Wie dit punt beheerste, beheerste de oversteekplaats tussen Aragón en de kust. Dat principe bouwde deze stad op, en dat principe is hier nog steeds voelbaar. Móra d’Ebre is de hoofdstad van de comarca Ribera d’Ebre, … Lire plus
Het is 06:45 in Thanjavur. De lucht heeft nog geen gewicht. Voor het Brihadishwara-tempelcomplex ruikt het naar jasmijn en vochtig graniet, en een priester trekt de eerste houten deur open. Om 09:30 staat de binnenplaats vol pelgrimsgroepen en klopt de hitte al tegen de stenen. De tempelroute door Tamil Nadu heeft geen geheim nodig. Hij … Lire plus
De D52 daalt een vallei in en dan ligt het er ineens: een lang, grijs-blauw watervlak dat de weg ombuigt en het dorp in zijn holte houdt. Jugon-les-Lacs heeft geen kathedraal die op de toeristische routekaart staat. Wat het heeft, is een meer van 4 km lang en 300 hectare water in totaal, op 20 … Lire plus
Op Piața Constituției begrijp je het pas. Het gebouw is 240 meter breed, 270 meter diep, en rijst op uit een stadsdeel dat volledig werd weggevaagd. Er staan geen informatieborden over wat er stond. Dat is het eerste probleem met dit bezoek. Wie het Paleis van het Parlement bezoekt zonder de sloopgeschiedenis te kennen, ziet … Lire plus
De Pont Vell van Besalú is 105 meter lang. Halverwege staat een poorttoren van twee verdiepingen, dwars over de rijbaan, zodat niemand de brug kon oversteken zonder erdoorheen te lopen. Voor een stadje van 2.300 inwoners in de heuvels van de Garrotxa is dat een opmerkelijke investering in steen. De reden ligt in de 10e … Lire plus
De Sabie-rivier slinkt in mei tot een smalle strook tussen modderige oevers. Die oevers zijn de reden waarom er olifanten staan. Niet één, soms dertig. Kruger National Park beslaat 19.485 km² in het noordoosten van Zuid-Afrika, grenst aan Mozambique in het oosten en Zimbabwe in het noorden, en heeft geen geheim te verbergen. Het heeft … Lire plus
De camper staat geparkeerd op een afrit langs de B85, 48 kilometer voor Passau. Buiten ruikt het naar natte aarde en naaldhout. De Ilz, een rivier die donkerbruin kleurt van veenwater, loopt hier naast de weg mee naar beneden. De meeste Donau-reizigers zien haar nooit. Verderop, op de A3 vanuit Regensburg, rollen andere campers gewoon … Lire plus
Het is 06:45 op een dinsdag. In de Old Quarter rijdt al een scooter de steeg uit, een straatverkoopster zet haar karretje neer op het asfalt, en ergens achter een gesloten deur trekt bouillon die al uren opstaat. Anderhalve kilometer zuidelijker, in het Franse Kwartier, is het nog bijna stil. Wie Hanoi boekt zonder na … Lire plus
De meeste reizigers boeken een hotel in Wulingyuan omdat dat “dicht bij het park” klinkt. Dat klopt voor de pilaren, voor de Bailong Elevator, voor de Golden Whip Trail. Maar Tianmen Mountain, met de langste kabelbaan van China op 7.455 meter, vertrekt vanuit het centrum van Zhangjiajie City, 30 km naar het zuiden. Wie dat … Lire plus