De D902 stopt niet met een slagboom of een bord met openingstijden. Hij stopt met sneeuw. Ergens tussen Guillaumes en de top van de Col de la Cayolle, op 2.326 meter, ligt de weg van november tot eind mei onder meerdere meters wit. Saint-Paul-sur-Ubaye, een gemeente van iets meer dan 200 inwoners op 1.470 meter … Lire plus
Het is 23:00 op Station 5 van de Yoshida-route, op 2.305 meter hoogte. De lucht is koud genoeg voor een winterjas in augustus, ergens tussen 5°C en 10°C, afhankelijk van de wind. Om je heen staan rijen hoofdlampen stil, want het pad erboven is verstopt: honderden mensen schuiven millimeter voor millimeter over vulkanisch grint. Dit … Lire plus
Het is januari en de Osmena Boulevard staat vast. De lucht is zwaar van wierook, frituurvet en de benzinedampen van jeepneys die nergens heen kunnen. Ergens voor je, achter een mensenmuur van meerdere rijen dik, wordt een processie begeleid door drummers die het Sinulog-ritme slaan: twee stappen voor, één stap terug. Dat ritme is niet … Lire plus
Het Capcir-plateau heeft een geografisch slot. Aan de westkant stijgt de Col de la Quillane naar 1.714 meter, aan de oostkant daalt de vallei van de Têt steil naar Prades. Wie er via de D118 vanuit Quillan binnenrijdt, passeert eerst de Gorges de l’Aude, een kloof zo nauw dat het licht er maar enkele uren … Lire plus
Om 08:00 zijn de treden van de Propyleeën nog koel en lichtgrijs. Onder je schoenen voelt het Penteli-marmer glad, licht hol, uitgetreden door twee millennia voeten vóór die van jou. De lucht ruikt nog naar niets, geen zonnebrand, geen uitlaatgassen van de Dionysiou Areopagitou hieronder. Om 10:30 is dit voorbij. De eerste reisgroepen staan dan … Lire plus
De ferry legt aan in Lerwick rond 07:30 ’s ochtends en de kade ruikt naar motorolie en zeewier. Je loopt de loopplank af terwijl het licht al bleek en laag is, de meeuwen schreeuwen boven de Victoria Pier en de A970 begint letterlijk voor de neus van het havengebouw. Wat je nu kiest, stuurt de … Lire plus
In een gemeente die de meeste Nederlanders niet kunnen plaatsen op de kaart, staat een van de meest gespecialiseerde klokkenmusea van Europa. Dat is geen marketingclaim. Het is het antwoord op een geografische vraag: waarom hier, in Asten, en niet ergens anders? De Peel geeft het antwoord. Waarom Asten, en niet ergens anders Turf uit … Lire plus
De meeste mensen rijden met de auto naar een parkeerplaats op de Veluwe, lopen een lus van 12 km door dennen en droog zand, en staan aan het einde precies waar ze begonnen. Zelfde bosrand, zelfde slagboom, zelfde weg naar huis. De Veluwsche Stoomtrein Maatschappij maakt dat patroon overbodig. De VSM rijdt het traject Apeldoorn … Lire plus
De fietspaden op de Nørrebrogade zijn 3,5 meter breed. Dat is breder dan een rijstrook voor auto’s in veel Europese steden. Die maat is geen luxe maar het gevolg van een gemeentebesluit om het fietspad de ruimte te geven die het verkeersvolume vereist: op een doordeweekse ochtend passeren hier meer dan 40.000 fietsers. Voor de … Lire plus
De meeste bezoekers aan de Côtes-d’Armor rijden op de N12 langs Châtelaudren zonder te stoppen. Er staat geen bord met een attractie erop, geen bewegwijzerd uitzichtpunt, geen parkeerplaats met een informatiebord. Wat er wel staat, in graniet gebakken over het Leff-dal: de proporties van een stad die ooit bestierde. Châtelaudren was de hoofdstad van Goëlo, … Lire plus
Je rijdt de D911 vanuit Agen en hij verschijnt al voor je het dorp bereikt: de zilveren koepel van Notre-Dame de Peyragude, hoog boven de Lot-vallei. Het dorp zelf is nog niet zichtbaar. Alleen die koepel, als een navigatiepunt dat iemand op een heuvel heeft vastgezet. Dat beeld is niet toevallig. Penne-d’Agenais ligt in Lot-et-Garonne, … Lire plus
De kaart van Lorraine ziet eruit als een willekeurige binnenprovincia tussen de Elzas en de Ardennen. Open de waterkaart en je ziet iets anders: een netwerk van 700 km bevaarbare kanalen dat het plateau doorsnijdt van noordwest naar zuidoost. Die kanalen zijn niet decoratief. Ze bepalen het ritme van een camperreis, want de stopplaatsen liggen … Lire plus
Het tijdstip waarop je Taipei Main Station uitloopt is niet neutraal. Om 07:15 ruikt het bij de sojamelkwinkels op Zhongshan North Road naar warm geroosterd deeg en frituurolie, is het trottoir nog half leeg en kost een ontbijt minder dan 2 euro. Om 13:30 trekt de hitte van het bekken op tegen de gevels van … Lire plus
Als je Rotterdam Centraal uitloopt, mis je iets. Geen grachtenrij, geen middeleeuwse kerktorens, geen smal historisch marktplein. Brede wegen, glazen gevels, koel daglicht dat nergens gebroken wordt door oude straatprofielen. Dat gevoel van openheid is geen toeval. Op 14 mei 1940 verbrandde het stadscentrum in minder dan twee uur. Circa 25.000 woningen en 2,5 km² … Lire plus
Claude Monet reed tussen 1883 en 1886 minstens vijf keer terug naar Étretat. Niet uit gewoonte. Hij reed terug omdat de krijtrotsen van de Porte d’Aval het noordwestlicht van het Kanaal anders weerkaatsen dan welk ander kustoppervlak in Frankrijk ook: wit wordt goud in de vroege ochtend, asgrijs als de bewolking optrekt, en bijna oranje … Lire plus
De bouwmeesters van het Prieuré de Serrabone kozen in de 11e eeuw niet willekeurig dit punt in de Aspres-heuvelrug. Ze kozen het omdat het rotsplateau boven het mistgewicht van de vallei uitsteekt, omdat de tramontane er muren en hout droog houdt, en omdat de dominante positie over het dal elke nadering zichtbaar maakt. Die keuze, … Lire plus
De R2 Nord-trein van Rodalies stopt op station Ocata, op 200 meter van het strand en 3 km van de wijngaarden van Alella. Elke dag rijden duizenden toeristen die route richting de Costa Maresme, voorbij dit station, zonder uit te stappen. Dat heeft één reden: Alella klinkt niet als een wijnbestemming. Het klinkt als een … Lire plus
De vlucht van Amsterdam naar New York duurt zeven uur. Daarna nog twee uur verder naar het oosten, boven de Atlantische Oceaan, en je landt op L.F. Wade International Airport terwijl de lucht al een andere tint blauw heeft. Bermuda is geen Caribisch eiland, ook al ziet het er bij eerste aanblik zo uit. Het … Lire plus
Om 11:11 uur op Altweiberfastnacht stormt een groep vrouwen het Rathaus van Düsseldorf binnen. Ze knippen dasjes af. De burgemeester geeft symbolisch de sleutels af. Dat is geen folklore voor de bühne: het is een vast onderdeel van het programma dat op de seconde nauwkeurig verloopt. Wie het tijdschema van dit carnaval kent, hoeft geen … Lire plus
Op geen andere plek ter wereld liggen twee nationale hoofdsteden zo dicht bij elkaar. Kinshasa en Brazzaville zijn minder dan 5 kilometer van elkaar verwijderd over het water, gescheiden door de Congostroom. Een passagiersveerpont vertrekt elke twee uur vanaf 08:00, het ticket kost 15 dollar voor een gewone zitplaats. Die oversteek duurt twintig minuten. Wat … Lire plus
De Zaanse Schans duurt 45 minuten. De Zaanstreek duurt een hele dag. Aan de ene kant van de Schansweg staan de groene houten gevels, de toegangsborden en de ijswinkel. Aan de andere kant begint het dijkpad langs de Zaan, smal, winderig, zonder wegwijzer. De meeste bezoekers keren om bij de eerste molen. Wie doorrijdt, bereikt … Lire plus
Tussen Nuuk en Ilulissat ligt 350 kilometer. Er loopt geen weg. Wie vanuit de Groenlandse hoofdstad naar het noorden wil, stapt op een propellervliegtuig of boekt een hut op de kustveerpont. Die logistieke werkelijkheid is geen ongemak dat je oplost voor vertrek. Het is het eerste, en misschste, wat je over dit eiland moet begrijpen. … Lire plus
Het vliegtuig zet neer op Barcelona-El Prat. De meeste passagiers pakken een taxi richting het gotische kwartier, 13 km naar het noordoosten. Een kleinere groep rijdt 3 km in de tegenovergestelde richting, naar Gavà, een gemeente van ruim 46.000 inwoners aan de Catalaanse kust. Daar is het strand breed en vrijwel leeg op een doordeweekse … Lire plus
Het Angkor Archaeological Park heeft twee officiële fietsroutes en de meeste bezoekers kiezen de verkeerde. Niet omdat de andere beter is, maar omdat ze niet weten dat er een keuze is. Het kleine circuit loopt langs Angkor Wat, Bayon en Ta Prohm in een lus van ongeveer 17 kilometer. Het grote circuit voegt Preah Khan, … Lire plus
Cassoulet wordt niet uitgevonden in een restaurantkeuken. Het wordt uitgevonden door de geografie. De Lauragais-vlakte ten westen van Carcassonne levert witte haricot-bonen, Gascogne-eend en Toulouse-worst. De Canal du Midi, gegraven in de 17e eeuw, verbond die producten met een markt die reikte van de Atlantische Oceaan tot de Middellandse Zee. Het gevolg is een stadje … Lire plus
De muren van de Grote Moskee van Bobo-Dioulasso zijn niet glad. Ze zijn ruw, aardkleurig, en uit elke gevel steken houten balken naar buiten alsof de steigers nooit zijn weggehaald. Die balken zijn er niet voor de sier: de moskee, gebouwd in traditionele Saheliaanse leemstijl in het oude stadsdistrict Dioulassoba, moet elk regenseizoen opnieuw gestuct … Lire plus
Het is mei. In Darwin is het droogseizoen net begonnen: 32°C overdag, lage luchtvochtigheid, en wegen die vorige maand nog onder water stonden. Drie uur rijden naar het zuiden ligt Kakadu National Park open en bereikbaar. Tegelijkertijd vriest het ’s nachts in de Blue Mountains bij Sydney, en regent het in de Grampians in Victoria. … Lire plus
De grond onder de Konik-paarden in de Oostvaardersplassen is in 1968 drooggelegd. Daarvoor was het hier IJsselmeer. Geen oud moerasgebied, geen eeuwenoud rietveld: dit is polderland dat nooit werd ingericht en sindsdien zijn eigen gang ging. Nederlanders leven in een land dat elke centimeter water bevecht, en hier, 35 kilometer oost van Amsterdam Centraal, lieten … Lire plus
De ringweg rond Rarotonga is 32 kilometer lang. Je rijdt het eiland in 45 minuten om, wat klinkt als een beperking maar eigenlijk een belofte is. Hetzelfde stuk land dat je in drie kwartier omcirkelt, heeft een vulkanische bergkern van 653 meter, een riflagune op snorkelafstand en een zaterdagmarkt die de halve bevolking trekt. Compactheid … Lire plus
Om 07:15 is de Promenade des Anglais in Nice nog van de hardlopers. Het licht komt laag over het water, wit en scherp. De lucht smaakt naar zout in plaats van zonnebrand. Om 09:30 is dit voorbij: het verkeer staat, het asfalt warmt op, en u bent een van de duizenden die dezelfde boulevard rijden. … Lire plus
Je hoort het water voor je het ziet. Op het centrale plein van Barjols klinkt een fontein tegen de onderkant van de platanen, en die klank volgt je door elke straat van het dorp. In de droogste regio van Frankrijk is dat geen toeval. Het is geografie. De bronnen die Barjols doorkruisen bepaalden waar straten … Lire plus
De weg naar Blesle daalt langs de Voireuze, een beekje dat je pas ziet als je er bijna naast staat. Het dorp ligt in een dal in de Haute-Loire, op roughly 60 kilometer ten zuiden van Clermont-Ferrand, ingeklemd tussen de groene heuvels van het Massif Central. Geen parkeerautomaat met Engelse instructies, geen pannenkoekenrestaurant dat om … Lire plus
Je staat op Bow Bridge en kijkt over het Lake. Het water ligt volkomen stil, alsof iemand het heeft gestreken. Aan de overkant steken de torens van Central Park West op boven de wilgen. Het ziet eruit als een schilderij van een landelijk meer dat toevallig een stad op de achtergrond heeft. Maar dat meer … Lire plus
Het is 08:20 op een dinsdag in mei. De weg over de Brouwersdam loopt recht over het water. Links is het Grevelingenmeer: zout, glashelder, windstil. Rechts ruist de Noordzee grijsgroen. De dam ligt hier al sinds 1971. Wat de Deltawerken deden met dit landschap, de afgesloten baaien, de stilgevallen getijden, de anders ruikende oevers, dat … Lire plus
Timur stierf in 1405, maar de maat die hij oplegde aan zijn hofstad zit nog in elke stap door Samarkand. Op het Registan staan drie madrasas naast elkaar in een rechthoek die je van de ene kant naar de andere kant in twee minuten loopt. Toch voelt het plein groter aan dan het is, want … Lire plus
Je staat in een gewone Utrechtse woonstraat, fietsen tegen de gevels, een brievenbus op de hoek. Dan draai je je hoofd naar rechts. Het huis heeft vlakken die lijken te zweven, hoeken weggesneden tot op het glas, en kleuren die je niet verwacht: rood, geel, blauw op wit. Het is 1924 hier, en dat is … Lire plus
Het grint onder de wijnstokken bij Rivesaltes is niet decoratief. De galets roulés, afgeronde keien die zonlicht opslaan en ’s nachts afgeven, zijn de reden dat de Muscat de Rivesaltes hier zoeter en voller wordt dan ergens anders in Frankrijk. Dezelfde bodem verklaart waarom het landschap zo open aanvoelt, waarom de wegen recht lopen en … Lire plus
De meeste vluchten vanuit Amsterdam landen op JFK, 26 kilometer ten zuidoosten van Times Square. Wie daarna een hotel boekt “in Midtown, want dat is centraal”, heeft al een keuze gemaakt die de rest van de reis stuurt. New York is geen vlakke stad met één centrum. Het is een archipelago van eilanden, verbonden door … Lire plus
De meeste mensen die de Pyrénées-Orientales boeken, slapen in Collioure of langs de Côte Vermeille. In juli en augustus zijn de parkeerplaatsen er vol voor tienen. Joch, een dorp van enkele honderden inwoners in de Conflent-vallei, heeft geen parkeerprobleem. Het heeft ook geen strand. Wat het heeft: een positie die je binnen één rijdag bij … Lire plus
De arcades van de Prinzipalmarkt zijn niet breed omdat een architect het mooi vond. Ze zijn breed omdat hier jarenlang handelsdelegaties liepen tijdens de onderhandelingen die in 1648 eindigden met de Vrede van Westfalen. Münster was op dat moment het diplomatieke centrum van Europa, en de kooplieden bouwden hun gevels navenant. Die handelsgeschiedenis zit nog … Lire plus
Het kasteel van Móra d’Ebre staat op een kalkstenen rotspunt direct boven de Ebro, en dat is geen toeval. Wie dit punt beheerste, beheerste de oversteekplaats tussen Aragón en de kust. Dat principe bouwde deze stad op, en dat principe is hier nog steeds voelbaar. Móra d’Ebre is de hoofdstad van de comarca Ribera d’Ebre, … Lire plus
Het is 06:45 in Thanjavur. De lucht heeft nog geen gewicht. Voor het Brihadishwara-tempelcomplex ruikt het naar jasmijn en vochtig graniet, en een priester trekt de eerste houten deur open. Om 09:30 staat de binnenplaats vol pelgrimsgroepen en klopt de hitte al tegen de stenen. De tempelroute door Tamil Nadu heeft geen geheim nodig. Hij … Lire plus
De D52 daalt een vallei in en dan ligt het er ineens: een lang, grijs-blauw watervlak dat de weg ombuigt en het dorp in zijn holte houdt. Jugon-les-Lacs heeft geen kathedraal die op de toeristische routekaart staat. Wat het heeft, is een meer van 4 km lang en 300 hectare water in totaal, op 20 … Lire plus
Op Piața Constituției begrijp je het pas. Het gebouw is 240 meter breed, 270 meter diep, en rijst op uit een stadsdeel dat volledig werd weggevaagd. Er staan geen informatieborden over wat er stond. Dat is het eerste probleem met dit bezoek. Wie het Paleis van het Parlement bezoekt zonder de sloopgeschiedenis te kennen, ziet … Lire plus
De Pont Vell van Besalú is 105 meter lang. Halverwege staat een poorttoren van twee verdiepingen, dwars over de rijbaan, zodat niemand de brug kon oversteken zonder erdoorheen te lopen. Voor een stadje van 2.300 inwoners in de heuvels van de Garrotxa is dat een opmerkelijke investering in steen. De reden ligt in de 10e … Lire plus
De Sabie-rivier slinkt in mei tot een smalle strook tussen modderige oevers. Die oevers zijn de reden waarom er olifanten staan. Niet één, soms dertig. Kruger National Park beslaat 19.485 km² in het noordoosten van Zuid-Afrika, grenst aan Mozambique in het oosten en Zimbabwe in het noorden, en heeft geen geheim te verbergen. Het heeft … Lire plus
De camper staat geparkeerd op een afrit langs de B85, 48 kilometer voor Passau. Buiten ruikt het naar natte aarde en naaldhout. De Ilz, een rivier die donkerbruin kleurt van veenwater, loopt hier naast de weg mee naar beneden. De meeste Donau-reizigers zien haar nooit. Verderop, op de A3 vanuit Regensburg, rollen andere campers gewoon … Lire plus
Het is 06:45 op een dinsdag. In de Old Quarter rijdt al een scooter de steeg uit, een straatverkoopster zet haar karretje neer op het asfalt, en ergens achter een gesloten deur trekt bouillon die al uren opstaat. Anderhalve kilometer zuidelijker, in het Franse Kwartier, is het nog bijna stil. Wie Hanoi boekt zonder na … Lire plus
De meeste reizigers boeken een hotel in Wulingyuan omdat dat “dicht bij het park” klinkt. Dat klopt voor de pilaren, voor de Bailong Elevator, voor de Golden Whip Trail. Maar Tianmen Mountain, met de langste kabelbaan van China op 7.455 meter, vertrekt vanuit het centrum van Zhangjiajie City, 30 km naar het zuiden. Wie dat … Lire plus
De meeste fietsers volgen gewoon de bordjes vanuit Groesbeek-centrum. Dat werkt. Maar wie begint bij het Nederlands Wijnbouwcentrum aan de Bredeweg 2, rijdt een andere dag. Niet omdat de route anders is, maar omdat de volgorde bepaalt of je de steile stukken fris aanpakt of met drie glazen in de benen. Dit is geen vlakke … Lire plus